Viếng đất thánh, nhà hài cốt, đọc kinh, dâng lễ cách đặc biệt cho những người đã qua đời vào mỗi dịp tháng 11 hằng năm, là những sinh hoạt đạo đức diễn tả mầu nhiệm hiệp thông trong Giáo hội, và tín điều các thánh thông công trong Hội thánh Chúa Kitô. Phúc lợi và ân sủng của Chúa trao ban qua những cử hành này, được Hội thánh hướng dẫn và quy định cụ thể rõ ràng cho người tín hữu mỗi khi tham dự.
Cứ mỗi lần tham dự, là mỗi lần có nhiều thời gian suy gẫm về những hình ảnh, tín điều và mầu nhiệm: Hình ảnh thánh giá, ông bà tổ tiên, thân phận con người, đạo hiếu, mầu nhiệm sự chết, mầu nhiệm hiệp thông, tín điều các thánh thông công…
Lần tham dự này, có dịp suy nghĩ về hình ảnh những ngôi mộ. Đặc điểm chung ở những ngôi mộ là: Khi an táng kẻ chết, những ngôi mộ được đặt quay đầu về hướng tây. Ngoại trừ những lý do đặc biệt nào đó, ngôi mộ mới được đặt ở những vị trí khác thường mà thôi. Chín mươi chín phần trăm, đều an nghỉ trong tư thế đầu quay về hướng mặt trời lặn. Và như vậy, lúc nào mắt của người chết cũng hướng nhìn về phương đông.
Chưa thấy tài liệu chính thức nào, giải thích về vị trí chôn cất của những ngôi mộ trong văn hóa Việt Nam. Tuy vậy, dưới ánh sáng đức tin soi dẫn có thể giải thích được rằng: Từ trong sâu thẳm tâm hồn con người, cho dù là Công Giáo hay lương dân, vẫn luôn luôn tin và hy vọng về sự kỳ diệu nào đó sau khi chết.
Chính vì thế, mà khi chôn cất kẻ chết, đầu luôn quay về hướng tây còn mắt nhìn về hướng đông – là hướng có mặt trời, là nguồn khởi phát sự sống cho trái đất. Vì thế, cho dù đã chết con người vẫn luôn tin rằng: Tôi không phải chết, tôi sẽ tiếp tục sống. Hơn thế nữa, từ trong đức tin của người Công Giáo, luôn xác tín và tin rằng: Đức Kitô chính là mặt trời công chính, mang lại sự sống vĩnh cửu cho con người, là niềm hy vọng cho sự sống lại của mỗi Kitô hữu.
Vì thế, khi nhìn vào những ngôi mộ an táng người thân của chúng ta đã qua đời. Nó không phải là nơi yên nghỉ cuối cùng, nhưng nó diễn tả và nhắc cho mỗi người về niềm hy vọng sống lại, chiến thắng sự chết, bước ra khỏi mồ. Như chính Đức Kitô đã từng chỗi dậy và ra khỏi mồ.
Để làm được điều này, hãy luôn là những bông hoa hướng dương, luôn nhìn về phương đông, ngay khi còn sống cũng như đã qua đời. Vì hướng đông, là hướng có mặt trời công chính là Đức Giêsu Kitô Chúa chúng ta.
Lm. Pet Trần Trọng Khương
Gp. Mỹ Tho
