Giáo: đạo; phận: khu vực. Giáo phận: khu vực thuộc quyền Giám mục chăm sóc.
Giáo phận là một cộng đoàn Kitô hữu trong một khu vực được “trao phó cho một Giám mục chăm sóc, với sự cộng tác của linh mục đoàn”. Vì sự gắn bó với chủ chăn của mình và được ngài quy tụ trong Chúa Thánh Thần, cộng đoàn này tạo thành một Giáo hội riêng biệt hay Giáo hội địa phương cùng hiệp thông trong đức tin với Giáo hội toàn cầu nhờ Lời Chúa và Thánh Thể. Giáo hội địa phương này có đủ các đặc tính duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền (x GM 11; GL 360).
Công đồng Vaticanô II khẳng định: Giáo phận là Giáo hội địa phương “được thành lập theo hình ảnh Giáo hội phổ quát: chính nhờ và trong Giáo hội ấy mà có Giáo hội Công giáo duy nhất” (GH 23).
Trong một số trường hợp, giáo phận không liên hệ đến lãnh thổ (tòng thổ) mà đến con người (tòng nhân). Loại giáo phận này được thiết lập để phục vụ một số đối tượng như quân nhân, ngoại kiều, một nhóm dân hoặc vì bất cứ lý do nào khác (x. GL 372).
Chỉ Tòa Thánh mới có quyền thiết lập và trao quyền lãnh đạo giáo phận cho Giám mục. Giáo phận được chia thành nhiều giáo xứ hoặc nhiều phần riêng biệt và được trao cho các linh mục chăm sóc. Đấng Bản Quyền có thể thiết lập cấp giáo hạt gồm nhiều giáo xứ gần nhau vì lợi ích chung (x GL 373, 374).
Tiểu ban Từ vựng – UBGLĐT/HĐGMVN
Nguồn: http://www.cgvdt.vn/loi-chua-va-cuoc-song/giao-phan_a17503
