Chuyện kể rằng, một vị vua nọ giàu đức hạnh, nhưng không có hoàng tử nối ngôi. Vua nghĩ tới việc chiêu mộ những người trẻ tài đức để có thể kế vị sau khi ông qua đời.
Một ngày kia, vua cho mời tất cả các trẻ em từ 5 đến 12 tuổi vào hoàng cung. Vị vua giải thích cho các em ý định của ông là muốn tìm người tài đức để thay ông cai quản đất nước. Ông trao cho mỗi em một hạt giống và dặn các em rằng sau ba năm, các em hãy mang cái cây đã trồng đến trình diện tại cung điện. Sau khi nhận hạt giống, mỗi em đều nhiệt tình trồng và ngày đêm chăm sóc chúng, hy vọng cây của mình sẽ lớn nhanh và có thể sinh hoa kết quả.
Đúng ngày đã hẹn, cả nước đổ dồn vào cung điện để xem cây nào đẹp nhất, có nhiều quả nhất, và để xem ai sẽ là vị vua tương lai của đất nước. Quả đúng như dự tính, mỗi em đều mang đến cây mà mình đã trồng với nhiều màu hoa hương sắc. Người ta cũng thấy có những cây đã kết trái thật sum suê. Nhà vua đi đến hỏi thăm các em, cách thức các em trồng cây. Sự hồi hộp và im lặng của đám đông càng tăng lên khi nhà vua tiến đến gần những cây tươi tốt.
Thế nhưng, nhà vua vẫn tiếp tục đi qua và bỗng dưng ông dừng lại trước một cậu bé. Trên tay cậu bé là một chậu đất không cây. Thấy nhà vua đứng lại, cậu biểu lộ sự thất bại bằng dòng nước mắt chảy dài trên má. Nhà vua hỏi:
– Tại sao con khóc?
Cậu bé thưa:
– Con đã gieo hạt giống vào chậu đất này, con đã bón phân cho nó, con đã tưới nước cho nó hằng ngày, con đã che nắng cho nó và con đã làm nhiều cách để chăm sóc hạt giống của con, nhưng cuối cùng không có cây nào mọc lên.
Càng nói, cậu bé càng khóc. Nhà vua ôm cậu vào lòng và ra lệnh cho quân lính mời cậu lên một chỗ danh dự rồi lên tiếng:
– Hôm nay, ta đã tìm được người mà ta mong đợi từ lâu. Cậu bé đây đã chân thật khi thừa nhận thất bại. Và quả đúng như vậy! Vì tất cả hạt giống ta đã trao cho các con cách đây ba năm, chúng đã bị luộc chín cả rồi.
Nhà vua quay qua cậu bé và nói.
– Con đã biết thành thực và trung tín trong việc nhỏ; con đã không bị ngai vàng và danh lợi mê hoặc; con đã cần mẫn chu toàn công việc với tất cả khả năng của mình. Đó là điều ta mong muốn.
Nhà vua nói tiếp:
– Trên tay con là chiếc chậu đất không cây, nhưng chính trong trái tim con, con đã gieo hạt giống sự thật vào lòng mọi người hôm nay.
* * *
Thành công thường được khoe khoang, còn thất bại thì người ta lo che dấu. Thường là vì chức quyền, uy danh, sĩ diện mà con người không dám nhìn nhận sự thật. Khi so với đời người và vĩnh hằng: sự thành bại khác chi hơi thở: thở ra hít vào, có nạp có thông. Hạt giống sự thật được gieo vào lòng người và vun trồng, sẽ tươi nở trong tương lai và cải tạo xã hội, còn ngàn lần tốt hơn những che dấu lấp liếm khi chúng sẽ mang đến những hậu quả tiêu cực và tàn phá, đưa tới diệt vong.
(sưu tầm)
