Tôi được biết các Hồng y cử tri là những người có quyền tham dự Mật nghị để bầu vị tân giáo hoàng, và hiện nay có khoảng 120 vị dưới 80 tuổi nắm giữ trọng trách này. Tuy nhiên, khi tìm hiểu tiểu sử, tôi thấy có Hồng y đẳng Giám mục, Hồng y đẳng Linh mục và Hồng y đẳng Phó tế. Một bạn trong nhóm cho rằng sự phân chia “đẳng” này là dựa theo độ tuổi hoặc thâm niên của các vị (ví dụ: trẻ thì làm Phó tế, già hơn thì làm Linh mục). Điều này có đúng không? Xin nói rõ hơn về ý nghĩa của các đẳng Hồng y. – Khánh An, Cần Thơ
Trả lời của linh mục Giuse Vũ Đức Thiện, giáo sư Đại Chủng viện Thánh Quí:
Hồng y là những vị được chính Đức Giáo Hoàng tuyển chọn. Trong Giáo hội Công giáo, Hồng y (Cardinal) là những người được Đức Giáo Hoàng bổ nhiệm để cộng tác trong việc điều hành Giáo hội, và đặc biệt có quyền bầu giáo hoàng mới, khi còn ở tuổi cử tri (dưới 80 tuổi). Tất cả các vị hồng y trên khắp thế giới hợp thành Viện Hồng y, do vị Hồng y niên trưởng đứng đầu. Các hồng y được chia thành ba đẳng chính:
Đẳng Hồng y Giám mục (Cardinal Bishops): gồm các vị giữ tước hiệu của 7 giáo phận ngoại ô Rome (Ostia, Palestrina, Albano, Frascati, Porto Santa Rufina, Sabina Poggio Mirteto và Velletri Segni) và các Thượng phụ Giáo hội Đông phương (một số Thượng phụ của các Giáo hội Đông phương cũng giữ tước vị Hồng y Giám mục). Các ngài là những thành viên của hàng giáo phẩm cao nhất trong Hồng y đoàn và là những cố vấn thân cận nhất của Đức Giáo Hoàng trong các công việc quan trọng của Giáo hội. Từ trong số các hồng y, các ngài bầu ra Hồng y niên trưởng (Trưởng Hồng y đoàn) với sự phê chuẩn của Đức Giáo Hoàng. Hồng y niên trưởng sẽ chủ trì các cuộc họp của Hồng y đoàn. Hồng y niên trưởng luôn luôn giữ tước hiệu giáo phận Ostia.
Đẳng Hồng y Linh mục (Cardinal Priests): có số lượng nhiều nhất trong Hồng y đoàn. Các ngài thường là Tổng Giám mục hay Giám mục đang lãnh đạo các Tổng Giáo phận hay giáo phận lớn trên thế giới. Mỗi Hồng y Linh mục được trao một “Nhà thờ Hiệu tòa” (Titular Church) tại Rome. Điều này tượng trưng cho việc họ trở thành một phần trong hàng linh mục của giáo phận Rome, gắn kết họ chặt chẽ với Đức Giáo Hoàng.
Đẳng Hồng y Phó tế (Cardinal Deacons): các giáo sĩ phục vụ trực tiếp trong các cơ quan của Giáo triều Rome hoặc những linh mục/giám mục được vinh thăng Hồng y khi đã ngoài 80 tuổi (thường để tôn vinh sự đóng góp thần học). Các vị này thường đứng đầu các Thánh bộ, các Hội đồng Giáo hoàng hoặc các vị có nghiên cứu nổi bật. Mỗi Hồng y Phó tế được chỉ định một nhà thờ hiệu tòa ở Rome, là nhà thờ mà họ gắn bó một cách tượng trưng. Hồng y Trưởng đẳng Phó tế là người có vinh dự công bố danh tính Tân giáo hoàng từ ban công Đền thờ Thánh Phêrô, với câu thông tin nổi tiếng: “Habemus Papam!” (Chúng ta đã có Giáo hoàng).
Việc phân biệt giữa ba bậc hồng y là một truyền thống từ lâu đời và tượng trưng cho ba thừa tác vụ của chức thánh trong Giáo hội: giám mục, linh mục và phó tế, thực ra không có sự khác biệt nào giữa các ngài.
Đức Lêô XIV trước khi được bầu chọn làm giáo hoàng tại Mật nghị Hồng y vào tháng 5.2025, đã từng là Hồng y đẳng Phó tế khi làm Tổng trưởng Bộ Giám mục (từ tháng 9.2023), và sau đó, tháng 2.2025, ngài đã được Đức Thánh Cha Phanxicô nâng lên đẳng Hồng y Giám mục.
Đức Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn (88 tuổi), nguyên là Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Hà Nội, nhận tước vị Hồng y Đẳng linh mục nhà thờ San Tommaso Apostolo ngày 14.2.2015.
Nguồn: Báo Công giáo và Dân tộc
