Ngày lễ này có từ thế kỷ 12. Lễ được các đan sĩ Xitô và Servites[1] rao truyền đặc biệt, đến nỗi vào thế kỷ 14 và 15, lễ đã được cử hành trong nhiều Giáo phận Công giáo. Năm 1482, lễ được thêm vào Sách lễ với danh hiệu “Đức Mẹ Sầu Bi.” Đức Bênêđíctô XIII đã thêm lễ này vào Lịch Công giáo Rôma năm 1727 vào ngày Thứ Sáu trước Chúa Nhật Lễ Lá. Năm 1817, Đức Piô VII – chịu đau khổ trong cảnh lưu đày nhưng cuối cùng được giải thoát nhờ lời chuyển cầu của Đức Maria – đã mở rộng ngày lễ này cho Giáo hội hoàn vũ. Năm 1913, Đức Giáo Hoàng Piô X ấn định ngày này vào ngày 15 tháng 9.
Tước hiệu “Đức Mẹ Sầu Bi” tập trung vào các nỗi thống khổ của Đức Maria trong cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Kitô, luôn luôn kết hợp Đức Mẹ với Người Con đau khổ của Mẹ. Lễ này được cử hành như kết thúc tuần bát nhật mừng sinh nhật Đức Mẹ mùng 8 tháng 9.
Như thế, ít nhất kể từ thế kỷ thứ mười hai, người Công giáo đã nhận ra bảy sự kiện trong cuộc đời của Đức Maria đã gây ra nỗi đau buồn lớn cho Mẹ. Đó là lý do tại sao hình ảnh Đức Mẹ Maria với tư cách là Đức Mẹ Sầu Bi thường cho thấy Mẹ với bảy thanh gươm xuyên thủng Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ. Đôi khi Mẹ cũng được biểu trưng bằng một trái tim có cánh bị đâm bằng bảy thanh kiếm. Những thanh kiếm tượng trưng cho những nỗi đau buồn của Mẹ.
Bảy nỗi đau buồn của Mẹ Maria:
- Lời tiên tri của Simêon (Luca 2: 25-35)
- Trốn sang Ai Cập (Mátthêu 2: 13-15)
- Lạc mất Hài Nhi Giêsu trong ba ngày (Luca 2: 41-50)
- Mẹ Maria gặp Chúa Giêsu trên đường lên đồi Canvê (Luca 23: 27-31; Gioan 19:17)
- Cuộc đóng đinh và cái chết của Chúa Giêsu (Gioan 19: 25-30)
- Tháo xác Chúa Giêsu khỏi Thập giá (Thánh vịnh 130; Luca 23: 50-54; Gioan 19: 31-37)
- Táng xác Chúa Giêsu (Isaia 53: 8; Luca 23: 50-56; Gioan 19: 38-42; Máccô 15: 40-47)
Ngày lễ này được dành để tôn vinh cuộc tử đạo thiêng liêng của Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa, và sự thông phần của Mẹ với những đau khổ của Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, Con của Mẹ. Trong sự đau khổ của mình, Mẹ nhắc nhở chúng ta về sự xấu xa khủng khiếp của tội lỗi và chỉ cho chúng ta con đường hoán cải thật.
—
[1] Hội dòng Servite là một trong năm hội dòng Công giáo có nguồn gốc là Khất sĩ. Các mục tiêu của hội dòng này là thánh hóa các thành viên, rao giảng Tin Mừng, và truyền bá lòng sùng kính Mẹ Thiên Chúa, đặc biệt liên quan đến những nỗi thống khổ của Mẹ. Các thành viên của Dòng sử dụng tên tắt OSM (Ordo Servorum Beatae Mariae Virginis) làm danh hiệu của mình. Các nam tu sĩ được gọi là Anh em Servite hoặc Tôi tớ của Đức Maria.
(Trích từ bài viết “LỄ ĐỨC MẸ SẦU BI”, biên tập: Phêrô Phạm Văn Trung – nguồn: hdgmvietnam.com)
